દિવાળી DA વધારો: કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ માટે 64% ની અપેક્ષા, ગણિત અને હકીકત

15 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ ગુગલ ટ્રેન્ડ્સ ઈન્ડિયામાં 'દિવાળી' શબ્દ લગભગ 500 શોધ અને 75% વૃદ્ધિ સાથે ટ્રેન્ડ થયો હતો. આ શોધનો ભારે ભાગ તહેવારની ઉજવણી કરતાં કેન્દ્રીય કર્મચારીઓના મોંઘવારી ભથ્થા (DA) વધારા અને 8મા પગાર પંચની અપેક્ષાઓ સાથે જોડાયેલો હતો. દિવાળી નજીક આવતાં કર્મચારીઓ જાણવા માંગે છે કે પગારમાં ખરેખર કેટલો વધારો થશે — અને અહીં અંદાજ અને હકીકત વચ્ચેનો તફાવત સમજવો જરૂરી છે.

દિવાળી DA વધારો: 60% થી 64% સુધી?

ગુજરાત સમાચારના 15 સપ્ટેમ્બર 2026ના અહેવાલ મુજબ, કેન્દ્રીય કર્મચારીઓને જુલાઈ 2026 માટે DA માં 4% વધારાની આશા છે, જેનાથી હાલનું 60% DA વધીને 64% થઈ શકે. વર્ષની શરૂઆતમાં સરકારે DA 58% થી વધારીને 60% કર્યો હતો, જે 1 જાન્યુઆરી 2026થી લાગુ થયો હતો. DA નો વધારો ઔદ્યોગિક કામદારો માટેના અખિલ ભારતીય ગ્રાહક ભાવાંક (AICPI-IW) ના આધારે નક્કી થાય છે.

અહીં એક મહત્વની વાત નોંધવી: રિપોર્ટના સમયે સરકાર તરફથી જુલાઈ DA વધારાની કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત થઈ ન હતી. 3 થી 4 ટકાનો વધારો માત્ર AICPI-IW આંકડા પર આધારિત અંદાજ છે, મંજૂરી નથી. વાચકોએ નાણા મંત્રાલય કે PIB ની સત્તાવાર જાહેરાતની રાહ જોવી જોઈએ.

પગારમાં કેટલો ફરક પડશે? ગણિત સમજો

જો DA 60% થી 64% થાય તો દરેક બેઝિક પે લેવલ પર માસિક વધારો આ પ્રમાણે ગણાય:

આ વધારો 1 જુલાઈ 2026થી અમલી ગણાય તો કર્મચારીઓને એરિયર્સ પણ મળે — જે દિવાળી પહેલાં ખાતામાં આવે તો તહેવારની ખરીદી માટે ઉપયોગી થાય. પરંતુ યાદ રાખો, આ આંકડા અપેક્ષિત 4% વધારા પર આધારિત છે; વાસ્તવિક વધારો 3% થાય તો રકમ ઓછી હશે.

8મા પગાર પંચ: ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 3.83 ની માંગ

DA ઉપરાંત 8મા પગાર પંચની ચર્ચાઓ પણ જોરશોરથી ચાલી રહી છે. VTV ગુજરાતીના 12 સપ્ટેમ્બર 2026ના અહેવાલ મુજબ, કર્મચારી સંગઠનોએ ફિટમેન્ટ ફેક્ટર હાલના 2.57 થી વધારીને 3.833 કરવાની માંગ કરી છે. જો આ સ્વીકારાય તો લઘુત્તમ બેઝિક પગાર ₹18,000 થી વધીને ₹68,940 (18,000 × 3.83) થઈ શકે — એટલે આશરે ₹51,000 નો સીધો વધારો. અહેવાલ મુજબ આનાથી 50 લાખથી વધુ કર્મચારીઓ અને 69 લાખ પેન્શનરોને ફાયદો થઈ શકે.

જોકે, આ યુનિયનોની માંગ છે, સરકારની મંજૂરી નથી. 8મા પગાર પંચની રચના 3 નવેમ્બર 2025ના થઈ હતી અને તેને અહેવાલ સોંપવા 18 મહિનાની મુદત મળી છે, જે મે 2027માં પૂરી થાય છે. એટલે કે અંતિમ નિર્ણયમાં હજુ સમય છે.

અન્ય માંગો: DA વર્ષમાં 4 વખત અને બેઝિકમાં મર્જર

ABP અસ્મિતાના 14 સપ્ટેમ્બર 2026ના અહેવાલ મુજબ, ચંદીગઢ બેઠકમાં કર્મચારી સંગઠનોએ DA ની સમીક્ષા વર્ષમાં 2 વખતના બદલે દર 3 મહિને (વર્ષમાં 4 વખત) કરવાની અને DA ને મૂળ પગારમાં મર્જ કરવાની માંગો રજૂ કરવાની હતી. આ શૃંખલાની આગામી બેઠક 7-8 ઓક્ટોબરે બેંગલુરુમાં યોજાવાની હતી. આ તમામ સૂચનો હાલ વિચારણા તબક્કામાં છે અને તેના પર કોઈ અંતિમ નિર્ણય થયો નથી.

વાચકો માટે સારાંશ

• દિવાળી પહેલાં જુલાઈ 2026 ના DA માં 3-4% વધારાની અપેક્ષા છે, પરંતુ સત્તાવાર જાહેરાત બાકી છે.
• 4% વધારા પર લેવલ-1 કર્મચારીને માસિક આશરે ₹720 નો ફાયદો થાય.
• ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 3.83 અને ₹68,940 લઘુત્તમ પગાર ફક્ત માંગ છે; પગાર પંચનો અહેવાલ મે 2027 સુધીમાં આવી શકે.
• કોઈપણ નિર્ણય પહેલાં PIB કે નાણા મંત્રાલયની સત્તાવાર જાહેરાત ચકાસવી.

આ લેખ 14 ઓક્ટોબર 2026 સુધીના ઉપલબ્ધ અહેવાલો પર આધારિત છે; ટ્રેન્ડ સિગ્નલ 15-16 સપ્ટેમ્બરનો હોવાથી તાજેતરની સત્તાવાર જાહેરાતો અલગ હોઈ શકે.