തിരുവനന്തപുരം മൃഗശാല മാറ്റം: മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ നിർദേശവും ചർച്ചയുടെ വസ്തുതകളും

തിരുവനന്തപുരം നഗരമധ്യത്തിലെ മൃഗശാല വനത്തോട് ചേർന്നുള്ള പ്രദേശത്തേക്ക് മാറ്റിസ്ഥാപിക്കണമെന്ന നിർദേശവുമായി മുഖ്യമന്ത്രി വി.ഡി. സതീശൻ രംഗത്തെത്തിയതോടെയാണ് 'തിരുവനന്തപുരം മൃഗശാല' എന്ന വിഷയം കേരളത്തിൽ ചർച്ചയായത്. 2026 സെപ്റ്റംബർ 16-ന് 'റീഇമാജിനിങ് കേരള' പരിപാടിയുടെ ഉദ്ഘാടനച്ചടങ്ങിൽ സംസാരിക്കവെയാണ് അദ്ദേഹം ഈ ആശയം ആദ്യമായി പരസ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചത്. ശ്രദ്ധേയമായ കാര്യം, ഇത് ഒരു സർക്കാർ തീരുമാനമല്ല — ബജറ്റിൽ ഉൾപ്പെടാത്ത, മുഖ്യമന്ത്രി സ്വയം 'സ്വപ്ന പദ്ധതി' എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ച ഒരു നിർദേശം മാത്രമാണ്.

മുഖ്യമന്ത്രി എന്താണ് പറഞ്ഞത്?

നഗരമധ്യത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന മൃഗശാല മൃഗങ്ങളോട് കാണിക്കുന്ന ക്രൂരതയാണെന്നും ഓരോ മൃഗത്തിനും അതിന്റേതായ സ്വാഭാവിക വാസസ്ഥലമുണ്ടെന്നും സതീശൻ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. നെയ്യാർ പോലെയോ മറ്റ് വനമേഖലകളിലോ ആണ് മൃഗശാല മാറ്റേണ്ടതെന്ന് അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. ഒഴിഞ്ഞു വരുന്ന സ്ഥലം മാഡിസൺ സ്ക്വയർ പോലെയോ പ്രാഗിലെ സ്ക്വയർ പോലെയോ അതിമനോഹരമായ ഒരു പൊതു ചത്വരമാക്കി മാറ്റണമെന്നും, തലസ്ഥാനത്തേക്കെത്തുന്ന ആളുകൾ ചുരുങ്ങിയത് നാലു ദിവസം തങ്ങുന്ന സ്ഥിതിയുണ്ടാകണമെന്നും അദ്ദേഹം ആഗ്രഹിച്ചു, സമകാലിക മലയാളം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. ഈ ആഗ്രഹം ആദ്യമായാണ് അദ്ദേഹം പൊതുജനസമക്ഷം തുറന്നുപറയുന്നതെന്നും പ്രസ്താവനയിൽ വ്യക്തമാക്കി.

മേയറും കൗൺസിലറും പിന്തുണയ്ക്കുന്നു

സെപ്റ്റംബർ 17-ന് മേയർ വി.വി. രാജേഷ് ഈ ചർച്ചയെ പോസിറ്റീവായി സമീപിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. താപനില ഉയരുന്നതു താങ്ങാനാകാതെ മൃഗങ്ങൾ ചത്തൊടുങ്ങുന്നതായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയ അദ്ദേഹം, നഗരത്തിലെ മാലിന്യം, ശബ്ദം, കൂടിയ ചൂട് എന്നിവ പ്രശ്നമാണെന്ന് വിദഗ്ധർ പറയുന്നുവെന്നും കൂട്ടിച്ചേർത്തു. കുരങ്ങുകൾ ചാടിപ്പോകുന്നത് നഗരത്തിൽ പരിഭ്രാന്തി സൃഷ്ടിക്കുന്നുണ്ടെന്നും മൃഗങ്ങളുടെ അസുഖങ്ങൾ സമീപത്തെ താമസക്കാരിലേക്ക് പകരുന്ന സ്ഥിതിയുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. നഗരത്തിന്റെ തിരക്കുകളിൽ നിന്ന് അകലെയുള്ള സ്ഥലത്തേക്ക് മാറ്റിയാൽ കൂടുതൽ അപൂർവ്വയിനം മൃഗങ്ങളെ എത്തിച്ച് പരിപാലിക്കാനാകുമെന്നും, എന്നാൽ ഏത് സ്ഥലത്തേക്ക് മാറ്റണമെന്ന് സർക്കാരാണ് തീരുമാനിക്കേണ്ടതെന്നും മേയർ വ്യക്തമാക്കി, മനോരമ ഓൺലൈൻ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.

യുഡിഎഫ് കൗൺസിലർ കെ.എസ്. ശബരീനാഥൻ ഫെയ്സ്ബുക്ക് കുറിപ്പിലൂടെ നിർദേശത്തെ പിന്തുണച്ചു. നേപ്പിയർ മ്യൂസിയം ഇവിടെത്തന്നെ നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് മൃഗശാലയെ കോട്ടൂർ അഗസ്ത്യ വനമേഖലയിലോ തിരുവനന്തപുരം–പൊന്മുടി റൂട്ടിലെ വിതുരയിലോ കല്ലാറിലോ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കാമെന്ന് അദ്ദേഹം നിർദേശിച്ചു. അതോടെ ആ പ്രദേശങ്ങളിൽ ടൂറിസം സാധ്യതകൾ വർധിക്കുമെന്നും മൃഗങ്ങൾക്ക് വനാതിർത്തിയിൽ സ്വന്തം ആവാസവ്യവസ്ഥയോട് ചേർന്ന് ജീവിക്കാൻ കഴിയുമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഒഴിഞ്ഞ സ്ഥലം ന്യൂയോർക്കിലെ സെൻട്രൽ പാർക്ക് പോലെയോ ലണ്ടനിലെ ഹൈഡ് പാർക്ക് പോലെയോ പച്ചതുരുത്തായ 'ഓപ്പൺ സ്പേസ്' ആയി നിലനിർത്തണമെന്നും, വമ്പൻ കെട്ടിടങ്ങളോ പാർപ്പിട സൗകര്യങ്ങളോ വേണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു, റിപ്പോർട്ടർ ടിവി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.

വിമർശനവും രാഷ്ട്രീയവും

എല്ലാവരും ഈ നിർദേശത്തെ അനുകൂലിക്കുന്നില്ല. മൃഗശാല നഗരത്തിൽ നിന്ന് മാറ്റണമെന്ന മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ ആവശ്യം വാണിജ്യ ലക്ഷ്യത്തോടെയുള്ളതാണെന്ന് വി.കെ. പ്രശാന്ത് ആരോപിച്ചതായി റിപ്പോർട്ടർ ടിവി വാർത്തയിൽ പരാമർശിക്കുന്നു. ഇത് ഒരു രാഷ്ട്രീയ ആരോപണമാണെന്നും തെളിയിക്കപ്പെട്ട വസ്തുതയല്ലെന്നും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്.

ഇതുവരെ തീരുമാനമായിട്ടില്ലാത്തത് എന്തൊക്കെ?

• മാറ്റിസ്ഥാപിക്കേണ്ട സ്ഥലം — നെയ്യാർ, കോട്ടൂർ, വിതുര, കല്ലാർ എന്നിവയെല്ലാം വ്യത്യസ്ത സ്പീക്കർമാരുടെ നിർദേശങ്ങൾ മാത്രം.
• ബജറ്റ് അനുവദനം — മുഖ്യമന്ത്രി സ്വയം പറഞ്ഞതുപോലെ ഈ ആശയം ബജറ്റിൽ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടില്ല.
• കാബിനറ്റ് തീരുമാനമോ സാധ്യതാ പഠനമോ — റിപ്പോർട്ടുകളിൽ ഒന്നും സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ല.
• നേപ്പിയർ മ്യൂസിയത്തിന്റെ ഭാവി — ശബരീനാഥൻ അത് നിലനിർത്തണമെന്ന് പറഞ്ഞെങ്കിലും ഔദ്യോഗിക നിലപാടില്ല.

നേപ്പിയർ മ്യൂസിയവും മൃഗശാലയും ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള സ്ഥാപനങ്ങളാണെന്നതിനാൽ, പൈതൃക സംരക്ഷണം, മൃഗസംരക്ഷണം, നഗരാസൂത്രണം എന്നീ മേഖലകളിലെ വിദഗ്ധരുടെ അഭിപ്രായവും ഈ ചർച്ചയിൽ നിർണായകമായിരിക്കും. മൃഗശാല അഡ്മിനിസ്ട്രേഷന്റെയോ വനം വകുപ്പിന്റെയോ ഔദ്യോഗിക പ്രതികരണം ഇതുവരെ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടില്ല. നിലവിൽ ഇത് ഒരു ചർച്ചയുടെ തുടക്കം മാത്രമാണ്; ഔദ്യോഗിക തീരുമാനമുണ്ടായാൽ അത് പ്രത്യേകം അറിയിക്കപ്പെടും.