వాతావరణం అంటే ఏమిటి? శాస్త్రీయ నిర్వచనం, పొరలు మరియు కూర్పు

తెలుగులో వాతావరణం అనే పదాన్ని చాలామంది వర్షం, ఎండ, గాలి వంటి రోజువారీ వాతావరణ పరిస్థితులకు వాడతారు. శాస్త్రీయంగా చూస్తే అర్థం వేరు. ఇది ఒక గ్రహం లేదా ఉపగ్రహాన్ని చుట్టి ఉన్న వాయు పొరను సూచిస్తుంది, దీనిని ఆ శరీరం యొక్క గురుత్వాకర్షణ అంటిపెట్టుకుని ఉంచుతుంది.

వాతావరణం యొక్క శాస్త్రీయ నిర్వచనం

తెలుగు వికీపీడియా ప్రకారం వాతావరణం అనేది ద్రవ్యరాశి కలిగిన శరీరం చుట్టూ ఉన్న వాయువుల పొర. ఈ పొర ఆ శరీరానికి అంటుకుని ఉండటానికి గురుత్వాకర్షణ, తక్కువ పీడనం కారణమవుతాయి. వాతావరణం అనే పదం వాతావరణ పరిస్థితులకు కాకుండా వాయు కవచానికి సంబంధించింది.

ఇంగ్లీష్ వికీపీడియా వివరణలో భూ వాతావరణం గురుత్వాకర్షణతో కట్టుబడి ఉన్న మిశ్రమ వాయువుల పొరగా చెప్పబడింది. ఇది ఉపరితలాన్ని బాహ్య అంతరిక్షం నుండి వేరు చేస్తుంది, ఉల్కల నుండి రక్షణ ఇస్తుంది, దినచర్య ఉష్ణోగ్రత మార్పును తగ్గిస్తుంది మరియు గ్రీన్‌హౌస్ ప్రభావం ద్వారా వేడిని నిలుపుతుంది. Atmosphere of Earth

భూ వాతావరణ పొరల నిర్మాణం

ఎత్తు పెరిగే కొద్దీ ఉష్ణోగ్రత, పీడనం మరియు కూర్పు మారుతాయి కాబట్టి భూ వాతావరణాన్ని అనేక ఆవరణాలుగా విభజిస్తారు.

• ట్రోపో ఆవరణం: భూ ఉపరితలం నుండి సుమారు 12 కి.మీ వరకు. ఇక్కడే మేఘాలు, వర్షం, గాలి ప్రసరణ జరుగుతాయి. జీవనానికి అవసరమైన ఆక్సిజన్ ఈ పొరలోనే ఎక్కువగా ఉంటుంది.
• స్ట్రాటో ఆవరణం: 12 నుండి 50 కి.మీ వరకు. ఓజోన్ పొర ఇక్కడ ఉండి హానికరమైన అతినీలలోహిత కిరణాలను గ్రహిస్తుంది.
• మిసో ఆవరణం: 50 నుండి 80 కి.మీ వరకు. ఇది అత్యంత చల్లని పొర, ఉల్కలు ఇక్కడ దహనమవుతాయి.
• ఉష్ణ ఆవరణం: 80 కి.మీ పైన. ఇందులో అయానో ఆవరణం ఉంటుంది. ఉష్ణోగ్రత ఎత్తుతో పెరుగుతుంది.
• ఎక్సో ఆవరణం: అత్యంత బయటి పొర, కణాలు స్వేచ్ఛగా కదులుతూ అంతరిక్షంలోకి జారుతాయి.

తెలుగు వికీపీడియా జాబితా ప్రకారం భూ వాతావరణంలో ట్రోపో ఆవరణం, స్ట్రాటో ఆవరణం, మిసో ఆవరణం, ఉష్ణ ఆవరణం వరుసగా ఉంటాయి.

గాలి కూర్పు మరియు పాత్ర

సముద్ర మట్టంలో ఎండిన గాలి అణు భిన్నం ప్రకారం ఎక్కువగా నైట్రోజన్‌తో కూడి ఉంటుంది. ఆక్సిజన్ శ్వాసక్రియకు అవసరం. ఆర్గాన్ నిష్క్రియ వాయువు. కార్బన్ డైఆక్సైడ్ చిన్న మొత్తంలో ఉన్నా వాతావరణ నియంత్రణలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. నీటి ఆవిరి సగటున సముద్ర మట్టంలో దాదాపు 1 శాతం ఉంటుంది, కానీ ప్రాంతం మరియు కాలం ప్రకారం మారుతుంది.

ఈ కూర్పు 100 కి.మీ వరకు స్థిరంగా ఉంటుంది. ఆ తర్వాత అణు వ్యాప్తి ప్రబలి కాంతి వాయువులు ఎత్తులో పెరుగుతాయి. కర్మాన్ రేఖ 100 కి.మీ వద్ద అంతరిక్షం ప్రారంభమని సాంప్రదాయంగా పరిగణిస్తారు.

గ్రహాల సందర్భంలో వాతావరణం

వాతావరణం భూమికి మాత్రమే పరిమితం కాదు. బుధుడు, శుక్రుడు, అంగారకుడు, బృహస్పతి, శని, యురేనస్, నెప్ట్యూన్ వంటి అనేక సౌర వ్యవస్థ వస్తువులు తమ స్వంత వాయు పొరలను కలిగి ఉన్నాయి. ప్రతి వాతావరణం ఆ గ్రహం యొక్క గురుత్వాకర్షణ, ఉష్ణోగ్రత మరియు రసాయన చరిత్రపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఈ విధంగా వాతావరణం అనేది ఒక గ్రహం యొక్క జీవన సామర్థ్యాన్ని నిర్ణయించే ప్రాథమిక కవచం.